اقتصاد مقاومتی - اقتصاد مقاومتی | حوزه نمایندگی ولی فقیه جهاد کشاورزي خراسان شمالي


تعریفی خلاصه از «اقتصاد مقاومتی»
مقام معظّم رهبری در سخنرانی‌های متعدّدی راهبردِ اقتصاد مقاومتی را مورد توجّه قرار داده‌اند. در بیانات ایشان، دو رویکرد اساسی و بنیانی در این راهبرد مورد توجّه است: تقویت، رشد و استحکام اقتصاد ملّی از بُعد داخلی و افزایش توانمندی برای مقابله با فشارهای جهانی، از بُعد خارجی. بر این اساس تعریف اقتصاد مقاومتی اینگونه ارائه شده است:
«اقتصاد مقاومتی معنایش این است که ما یک اقتصادی داشته باشیم که هم روند رو به رشد اقتصادی در کشور محفوظ بماند؛ هم آسیب‌‌پذیری‌اش کاهش پیدا کند؛ یعنی وضع اقتصادی کشور و نظام اقتصادی جوری باشد که در مقابل ترفندهای دشمنان که همیشگی و به شکلهای مختلف خواهد بود، کمتر آسیب ببیند و اختلال پیدا کند».
برای حرکت نظام اقتصادی – خصوصاً از سوی قوّه‌ی مجریّه – در مسیر اقتصاد مقاومتی، مؤلّفه‌ها و ارکانی در این بیانات مورد توجّه قرار گرفته‌اند که فهرستی از آنها بدین شرح است:
1- آگاهی و هوشیاری نسبت به تهدیدهای دشمن»،    2- اهتمام به جهاد اقتصادی   3- حمایت از کار و سرمایه‌ی ایرانی     4 - اهتمام به مردمی کردن اقتصاد»،    5- اجرای سیاستهای اصل44   6 - توجّه به همّت و کار مضاعف7- توانمندسازی بخش خصوصی    8- کاهش وابستگی به درآمدهای نفت    9- توجّه به اقتصاد و صنایع دانش‌بنیان 10- مدیریّت و اصلاح الگوی مصرف       11- هدفمندسازی صحیح و قانونی یارانه‌ها       12- مبارزه با مفاسد اقتصادی   13- تدبیر منابع ارزی و حفظ قدرت پول ملّی   14- استفاده‌ی حدّاکثری از زمان و منابع و امکانات     15- پرهیز جدّی از تصمیمهای خلق‌السّاعه و تغییر مقرّرات و گریز از اجرای قانون        16 - اهتمام عملی به وحدت و همبستگی.
اهداف نظام اقتصادی انقلاب اسلامی
از بیانات و مکتوبات حضرت امام خمینی (قدّس‌سرّه الشّریف) استفاده می‌شود که نظام اقتصادی اسلام دارای پنج هدف است که به ترتیب اولویت عبارتند از:
۱- اعتلای معنوی انسانها: هدف اسلام تربیت و تهذیب انسان است و اسلام با تنظیم فعّالیتهای مادی راه را برای اعتلای معنوی انسان می‌گشاید (صحیفه‌ی نور، ج ۹، ص ۱۶۸ و ج ۷، ص ۱۵ و ۱۶)؛
۲- عدالت اقتصادی: عدالت نیز همچون استقلال هدف کلّی نظام اسلامی است (صحیفه‌ی نور، ج ۱۵، ص ۱۴۶)؛ ولی در عین حال هدف غایی نیست بلکه تحقق عدالت وسیله‌ای جهت توسعه معرفت الله و انسان سازی است (صحیفه‌ی نور، ج ۱۹، ص ۸۴ و ج ۲۰، ص ۱۵۷). در حوزه‌ی اقتصاد، عدالت اقتصادی به معنای رفع فقر (صحیفه‌ی نور، ج ۱۰، ص ۴۱ و تعدیل ثروت و درآمد (صحیفه‌ی نور، ج۸، ص۳۶) هدف نظام اقتصادی اسلام است؛
۳- استقلال اقتصادی: استقلال به معنای عدم وابستگی به بیگانه در حوزه‌های فرهنگ ، سیاست و اقتصاد، هدف کلّی نظام اسلام است. وابستگی اقتصادی منشأ همه وابستگیها و ناشی از عدم اعتماد به نفس است (صحیفه‌ی نور، ج ۹، ص ۱۶۶و ج ۱۰، ص ۴۰وج ۹، ص ۱۶۷)؛
۴- رفاه عمومی: رفاه طلبی از دیدگاه فردی و اخلاقی مذموم است (صحیفه‌ی نور، ج ۱۵، ص ۴۵ تا ۵۰) ولی تحقق رفاه عمومی و برخورداری همه مردم از رفاه، هدف نظام اقتصادی اسلام است (صحیفه‌ی نور، ج۶، ص۱۶۴)، البته رفاه به معنای داشتن ثروت و امکانات مادّی صرف نیست، انسانی مرفّه است که از آسایش روحی برخوردار باشد (صحیفه‌ی نور، ج ۱۵، ص۲۲۶)؛
۵- رشد اقتصادی: رشد کشاورزی و صنعت و تجارت نیز از اهداف نظام اقتصادی اسلام معّرفی شده است (صحیفه‌ی نور، ج ۱۹ ، ص۲۰۴).                                                                         
«اداره امور فرهنگی سازمان جهاد کشاورزی»